"Of course, I have a disability, but I am capable and strong to do things like any other person"

Written by Thein Than Tun

Teachers say 10-year-old Nan Nyein Su San is a high achiever but she used to miss lessons due to constant teasing from her classmates. “I got very angry,” remembered Nan Nyein Su San. “Sometimes I just gave the teasers a sideways stare.”

Nan Nyein Su San studying with her classmates. Photo by Sao Yan Naung

ကိုယ္ပိုင္အိမ္သာ ေဆာက္ၾကစုိ႔ - ရွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္းရွိ ရပ္ရြာမွဦးေဆာင္တဲ့ ေရႏွင့္ပတ္ဝန္းက်င္သန္႔ရွင္းေရး စနစ္

စာေရးသူ - သိ ၤဂီဝင္း*

၂၀၁၉ခုႏွစ္၊ မတ္လ - အသက္ ၄၇ ႏွစ္အရြယ္ ကိုစိုင္းအြမ္တစ္ေယာက္ အရင္ကလုပ္ဖို႔ အစီအစဥ္မရွိခဲ့တဲ့ အလုပ္တစ္ခုကို လုပ္ႏုိင္ခဲ့ပါၿပီ။ သူက သူ႔မိသားစုအတြက္ အိမ္သာတစ္လုံး ေဆာက္လုိက္တာပါပဲ။

ျမန္မာႏုိင္ငံ ရွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း ဆီဆုိင္ၿမိဳ႕နယ္ ပန္ကန္းရြာေလးက ကေလးႏွစ္ေယာက္ ဖခင္ျဖစ္သူဟာ သူ႔ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြက မိသားစုအတြက္သာမက ရြာေလးရဲ႕ က်န္းမာေရးကိုပါ တိုးတက္ ေကာင္းမြန္ေစမယ္ဆုိတာ နားလည္သေဘာေပါက္ခဲ့ပါတယ္။

“ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာ ေရာဂါဆိုတာ ကြင္းျပင္ေတြ ခ်ဳံေတာေတြထဲ ေတာထုိင္ အညစ္အေၾကးစြန္႔တာနဲ႔ ဆက္စပ္ေနမွန္း ကၽြန္ေတာ္ သိလိုက္ရတဲ့အခ်ိန္မွာ အိမ္သာေတြရဲ႕ အေရးပါမႈကို နားလည္သြားတယ္။ ဒီေတာ့ အိမ္သာေဆာက္ဖို႔ကို ကၽြန္ေတာ္ စိတ္ထက္သန္လာခဲ့တယ္။ ကၽြန္ေတာ့္မွာ ပိုက္ဆံမ်ားမ်ားစားစား မရွိေပမဲ့ ေနာက္မွလုပ္မေနဘဲ အခုပဲ အိမ္သာေဆာက္ေနပါၿပီ”လို႔ ကေလးႏွစ္ေယာက္ ဖခင္ျဖစ္သူက ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။

ရွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း ပက္ခန္းေက်းရြာရွိ ကေလးမ်ားႏွင့္အတူ ေတာထုိင္အညစ္အေၾကးစြန္႔ျခင္း (ODF) ဆုိ္င္ရာ ကနဦး ေဆြးေႏြးပြဲ။ 
©UNICEF Myanmar/2019/Theingi Win

အိမ္ေထာင္သက္ ၁၁ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္တဲ့ ကိုစိုင္းအြန္တို႔ မိသားစုက ဝါးအိမ္ေလးမွာ ေနထိုင္ၾကၿပီး သိပ္မၾကာေသးခင္ အခ်ိန္အထိ အေပါ့အေလးစြန္႔ဖုိ႔ကို ေဆြမ်ဳိးတစ္ေယာက္ရဲ႕ အိမ္က အိမ္သာကို သုံးတာျဖစ္ျဖစ္၊ အနီးအပါး လယ္ကြင္းေတြနားက ခ်ဳံပုတ္ေတြေနာက္မွာျဖစ္ျဖစ္ ဒီအတိုင္း အညစ္အေၾကးစြန္႔ေလ့ရွိခဲ့ၾကပါတယ္။ 

Building your own latrine: Community-led total sanitation in southern Shan State

Written by Theingi Win*

March, 2019 - Sai Awan, 47, has done something he didn’t plan to do. He has built his family a latrine.

In Pak Kan village in Hsi Seing Township of Myanmar’s Southern Shan State, the father of two is convinced his efforts will improve the health of his family and his village.

 “When I learned that diarrhoea is related to open defecation, I realized the importance of latrines and became passionate about building them. Even though I don’t have much money, I’m doing it now, not later, “ said the father of two.

Open Defecation (ODF) Triggering session with children at Pan Kan village in Southern Shan State. 
©UNICEF Myanmar/2019/Theingi Win

Married for eleven years, Sai Awan and his family live in a bamboo house and until recently all the family members shared a latrine at a relative’s house or practiced open defecation behind the bushes in the nearby fields. 

လိုလွ်င္ႀကံဆ၊ နည္းလမ္းရ

စာေရးသူ သက္ႏုိင္

အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ စုစုေဌးေလး တစ္ေယာက္ မူလတန္းၿပီးေျမာက္ေၾကာင္း ဆု တက္ယူတဲ့အခါ သူ႔အေမျဖစ္သူဟာ စိတ္လႈပ္ရွားဝမ္းသာ ျဖစ္ရပါတယ္။ “ဒါက ကၽြန္မ သမီးေလး အခမ္းအနားပြဲႀကီးတစ္ခုမွာ ဆုတက္ယူတာကို ပထမဆုံးအႀကိမ္ ေတြ႔ဖူးတာပါ။ ကၽြန္မ အရမ္းဂုဏ္ယူပါတယ္” လုိ႔ ေဒၚခ်ဳိမိေလးက မ်က္ရည္ေတြ ဝိုင္းၿပီး ေျပာျပတယ္။ “ဒါက အမ်ားစုအတြက္ေတာ့ ထူးထူးျခားျခား ႀကိဳးစားအားထုတ္မႈ မဟုတ္ေပမဲ့ ကၽြန္မအတြက္ေတာ့ ကၽြန္မသမီးေလး ဒီလိုစင္ျမင့္ေပၚမွာ ဂုဏ္ယူဝင့္ၾကြားတဲ့ ပုံစံေလးနဲ႔ ရပ္ေနတာကုိ ျမင္ရတာဟာ တကယ့္ေအာင္ျမင္မႈႀကီးတစ္ခုပါပဲ။”

စုုစုေဌးႏွင့္ သူမ၏ မိခင္ ေဒၚခ်ိဳမိေလးတို႔အား မြန္ျပည္နယ္၊ သထံုျမိဳ႕ရွိ ေက်ာင္းတြင္ ေတြ႔ရစဥ္။ ©UNICEF Myanmar/2018/Thet Naing 

If there is a will, there is a way

by Thet Naing

When 14-year-old Su Su Htay won an award for completing primary school, her mother was overcome with emotion. “This is the first time I saw my daughter receive an award in a big event, and I was honoured,” said Cho Mi Lay, tears welling up in her eyes. “It’s not an outstanding effort for many, but for me it was a huge success to see my daughter standing on stage in such a proud manner.”

Su Su Htay and her mother Cho Mi Lay at their school in Thaton, Mon State.
©UNICEF Myanmar/2018/Thet Naing 

လယ္ကြင္းျပင္မ်ားဆီမွ ေက်ာင္းသို႔ ျပန္ေရာက္လာျခင္း

စာေရးသူ - တင္ထက္ပိုင္

ကယားျပည္နယ္၊ ျမန္မာ - စီဆီလီယာဟာ သူ႔အေဖက သူ စာလုပ္တာကို မုန္းေနတုန္းပဲဆုိရင္ သူ႔အေဖကို ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးစခန္းကေန ျပန္မလာေစခ်င္ပါဘူး။ သူ႔အေဖက သူ အိမ္မွာ စာလုပ္ေနတာေတြ႔တုိင္း “စာပဲလုပ္ေန၊ ထမင္းမစားနဲ႔” လို႔ မူးၿပီးေျပာေလ့ရွိပါတယ္။ 

စီတီလီယာ၊ ၁၈ ႏွစ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕၊ လိြဳင္လင္ေလး ေက်းရြာ၊ လြိဳင္လင္ေလး အထက္တန္းေက်ာင္းရွိ ေန႔လယ္ပုိင္း NFMSE သင္တန္းတြင္ အတန္းေဖာ္မ်ားႏွင့္ အဖြဲ႔လိုက္ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ေနစဥ္။
 ©UNICEF Myanmar/2019/Min Zayar Oo

“ကၽြန္မက ကၽြန္မ အေဖနဲ႔မတူခ်င္ဘူး” လို႔ ၁၈ ႏွစ္အရြယ္ ကရင္နီမိန္းကေလးငယ္က ျမန္မာျပည္အေရွ႕ပိုင္း ကယားျပည္နယ္ လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕ရဲ႕ အျပင္နားမွာရွိတဲ့ ေက်ာင္းေလးတစ္ေက်ာင္းရဲ႕ စာသင္ခန္းထဲမွာ ထုိင္ေနတုန္း အားမနာစတမ္းပုံစံေလးနဲ႔ ေျပာျပခဲ့တယ္။ “ကၽြန္မက ကၽြန္မကေလးေတြကို မွန္ကန္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းကို ျပေပးႏုိင္တဲ့ ပညာတတ္ မိဘတစ္ေယာက္ ျဖစ္ခ်င္တာ” လို႔ ဆက္ၿပီးရွင္းျပတယ္။

Off the fields and back to school

by Tin Htet Paing

KAYAH, MYANMAR - Cecilia doesn’t want her father to come back from the rehabilitation centre if he still hates her for studying. “Just study and don’t eat!” he would drunkenly tell her each time he found her studying at home. 

CECILIA, 18, WORKS ON A GROUP EXCERCISE WITH HER CLASSMATES DURING THE AFTERNOON NFMSE CLASS AT BEHS LOILIN LAY, IN LOILIN LAY, LOIKAW
 ©UNICEF Myanmar/2019/Min Zayar Oo

“I don’t want to be like my father,” said the 18-year-old Karenni girl, almost unapologetically, as she sat inside her classroom at a school just outside of Loikaw in Myanmar’s eastern state of Kayah. “I want to become an educated parent who can show her children the right way,” she explained.